Omschrijving
Hervormde kerk Sint Anna ter Muiden
Sint Anna ter Muiden is een klein plaatsje met een grootse geschiedenis. Hoewel het Zeeuwse gehucht in de gemeente Sluis slechts 50 inwoners telt, heeft het al sinds 1242 stadsrechten. Centraal baken van herkenning is de Hervormde Kerk, gelegen aan de Nederherenweg. De kerk en haar karakteristieke vieringtoren hebben de status van rijksmonument. In 2013 heeft BOEi zich ontfermd over dit bijzondere religieuze erfgoed.Historie van de hervormde kerk in Sint Anna ter Muiden
De Nederlands hervormde kerk van Sint Anna ter Muiden werd in de 14e eeuw gebouwd. De gotische kerk is gewijd aan de Heilige Anna, moeder van Maria. Men had grote ambities bij de bouw van de 14e eeuwse kerk. De iconische toren is dan ook ontworpen in het formaat van een basiliek en was bijna 2 keer zo hoog als de huidige 28 meter. De Vlaamse kruiskerk was groot genoeg voor minstens 1000 kerkgangers. Daarna kende het religieuze monument een roerige geschiedenis. Zo werd de plaats en de kerk rond 1584 tijdens een belegering in de Tachtigjarige Oorlog grotendeels verwoest. In 1611 werd het restant van de verwoeste kerktoren hersteld en het portaal werd een tijdlang gebruikt als noodkerk. In 1653 werd tegen de zuidgevel van de toren een nieuw kerkgebouwtje gebouwd. Rond 1700 werd dit kerkje uitgebreid met een consistorie. Ook tijdens de Tweede Wereldoorlog heeft de kerk schade opgelopen. Op 6 oktober 1944 werden de gevels, het platte dak van de toren en de leien van het dak van de kerk ernstig beschadigd door het Brits-Canadese bombardement op Sluis. Hierdoor stortte het stucplafond van de kerkzaal in. Deze schade werd in 1957 gerestaureerd. In de kerk is een bijzonder Eva beeldje aanwezig dat in de zestiger jaren is opgegraven op het kerkhof.
Restauratie van de Zeeuwse kerk
De hervormde kerk van Sint Anna ter Muiden is altijd een markant en beeldbepalend monument voor het stadje geweest. Het monument, en met name de kerktoren, kampten echter lange tijd met achterstallig onderhoud en het daaruit voortvloeiende verval. Eind 2013 droeg het kerkbestuur de kerk over aan BOEi. Dankzij bijdragen van gemeente, provincie, de VriendenLoterij en de vorige eigenaar kon worden gestart met de restauratie. Een geslaagde missie, want de kerk is inmiddels weer in volle glorie hersteld.
Op de verhalenpagina van deze website is een interview te lezen met de beheerder van de kerk.
Betekenis van de kerk voor Sint Anna ter Muiden
In 2022 hebben (oud)bewoners van het stadje over hun relatie met de kerk vertelt. Deze gesprekken maken duidelijk welke betekenis deze plaats voor hen heeft en dat het gebouw meer is dan de stenen restanten. De verhalen zijn verwerkt in een aantal artikelen over de kerk en zijn hier terug te lezen. Ook zijn de verhalen terug te vinden in een kleine tentoonstelling in de kerktuin die de bezoeker meeneemt in de herinneringen aan de kerk.
ZwinQuest: de Zwinstreek opnieuw ontdekken
De Zwinstreek is een landschap vol verhalen. Van eeuwenoude kerken en historische stadjes tot uitgestrekte natuurgebieden en verborgen parels in het achterland. Met het project ZwinQuest werken 17 Vlaamse en Nederlandse partners samen aan een duurzame toekomst voor dit bijzondere grensgebied.
Het doel? Bezoekers uitnodigen om verder te kijken dan de bekende toeristische hotspots en de rijke cultuur, geschiedenis en natuur van de hele regio te ontdekken. Zo ontstaat een betere balans tussen recreatie, leefbaarheid en natuurbehoud, terwijl de unieke identiteit van de Zwinstreek wordt versterkt.
ZwinQuest investeert in een sterk netwerk van onthaalpunten, vernieuwde musea, toegankelijke uitkijklocaties en bijzondere erfgoedplekken. Met behulp van innovatieve technieken, zoals augmented reality, komen verhalen uit het verleden tot leven en worden bezoekers op verrassende manieren meegenomen door de geschiedenis van de streek. Toegankelijkheid, inclusie en een hoogwaardige bezoekersbeleving staan daarbij centraal.
De bijdrage van BOEi
Binnen ZwinQuest werkt BOEi aan de verdere herbestemming van de historische kerk van Sint-Anna-ter-Muiden. Deze bijzondere plek groeit uit tot een unieke combinatie van erfgoed, beleving en ontmoeting. De kerktoren wordt verder toegankelijk gemaakt als uitkijkpunt over het omliggende landschap en krijgt daarnaast een bijzondere functie met unieke overnachtingsmogelijkheden. In de kerk zelf ontstaat ruimte voor bezoekers, tentoonstellingen en kleinschalige evenementen. Ook de buitenruimte wordt aantrekkelijker ingericht, met voorzieningen voor fietsers en recreanten. Zo krijgt dit eeuwenoude monument een nieuwe toekomst: als levendige ontmoetingsplek waar geschiedenis, landschap en gastvrijheid samenkomen.
Kijk voor meer informatie op ZwinQuest | Interreg Vlaanderen-Nederland
ZwinQuest wordt mogelijk gemaakt door het Interreg-programma Vlaanderen-Nederland, een grensoverschrijdend samenwerkingsprogramma met steun van het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO).
Partners
Projectleider
- BGTS Landschapspark Zwinstreek
Projectpartners
- BOEi, Breskens Maritiem bv, Gemeente Knokke-Heist, Gemeente Sint-Laureins, Gemeente Sluis, Lokaal Bestuur Maldegem, Natuurpunt Beheer, Provincie Oost-Vlaanderen, Provincie West-Vlaanderen, Provincie Zeeland, Stad Damme, Stichting Cultuurforum Aardenburg, Toerisme Oost-Vlaanderen, Universiteit Gent, Westerschelde Ferry BV, Westtoer
In beeld
