Haalbaarheidsonderzoek voor herbestemming monumenten

Nieuw leven voor oude gebouwen? Het begint bij een haalbaarheidsonderzoek

Of het nu gaat om een verlaten fabriek, een markante kerk of een oude boerderij; een herbestemmingsproject is geen eenvoudige opgave. Het is compleet anders dan nieuwbouw: het pand staat er al, het heeft een geschiedenis, er zijn beperkingen.

Maar er ligt ook een kans om deze beeldbepalende en monumentale gebouwen te laten herleven. Om er nieuwe economische of maatschappelijke functies aan te geven zodat ze weer aantrekkelijk worden voor de huidige generatie en om ze duurzaam te kunnen behouden voor toekomstige generaties.

Elk herbestemmingsproject begint bij een haalbaarheidsonderzoek. BOEi is expert op dit gebied en heeft een 25-jarig track record in herbestemming van erfgoed opgebouwd. We kennen de valkuilen, we zien de kansen en exploitaties kennen we uit eigen ervaring.

Klik hier voor een recente nieuwsbrief rond haalbaarheidsonderzoeken

Twee soorten haalbaarheidsonderzoeken

Omdat onze opdrachtgevers verschillende wensen hebben op het gebied van een haalbaarheidsonderzoek, hebben wij hiervoor twee verschillende methodes ontwikkeld:

1. Haalbaarheidsonderzoek: Hierbij worden meerdere herbestemmingsscenario's onderzocht en alle aspecten van een herbestemming in beeld gebracht. Denkt u hierbij aan zaken als de restauratiekosten, relevante regelgeving, mogelijke nieuwe functies en begrotingen op het gebied van investering en exploitatie. Ook kan BOEi ondersteunen bij het creëren van draagvlak voor herbestemming bij stakeholders. BOEi brengt desgewenst ook advies uit over de cultuurhistorische betekenis en welke elementen daardoor al dan niet bewaard moeten blijven.

Een haalbaarheidsonderzoek kent een gemiddelde looptijd van 4 maanden. Het resultaat is een gedegen onderzoek op basis waarvan de gewenste restauratie of herbestemming met het volste vertrouwen uitgevoerd kan worden.

2.  Quickscan: Hierbij wordt er onderzoek gedaan naar de haalbaarheid van één scenario voor restauratie of herbestemming. Zo kan bijvoorbeeld vooraf in kaart worden gebracht of er al bepaalde huurders of kopers voor een monument in beeld zijn. Essentiële informatie voordat u als opdrachtgever tot een herbestemming besluit.

Een quickscan wordt gemiddeld binnen 2 maanden afgerond.

Interesse in een haalbaarheidsonderzoek?

Tot 30 november is het mogelijk subsidie voor een haalbaarheidsonderzoek aan te vragen bij de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Deze subsidie voorziet in 70% van de onderzoekskosten. BOEi heeft met succes een groot aantal van deze subsidieaanvragen toegekend gekregen.

In totaal is in 2020 € 2,9 miljoen beschikbaar: €1,7 miljoen voor haalbaarheidsonderzoeken, €0,5 miljoen voor verduurzamingsonderzoeken en  €0,7 miljoen beschikbaar is voor onderzoeken naar wind- en waterdicht maken gebouwen.

Ook niet-monumentale gebouwen komen in aanmerking voor deze subsidie. Specifiek benieuwd naar mogelijke verduurzamingsmaatregelen? Ook een verduurzamingsonderzoek, dat ingaat op kosten en baten van verduurzamende maatregelen, is voor 70% subsidiabel.

Jaarlijks voert BOEi circa 80 haalbaarheidsonderzoeken uit in opdracht van derden. Ook verzorgen wij verkooptrajecten en de zoektocht naar exploitanten van monumenten of beoordelen wij de geschiktheid van mogelijke kandidaten voor het gebruik van monumenten.

Voor een snel en adequaat voorstel inzake een haalbaarheidsonderzoek kunt u contact opnemen met Jethro van der Pijll:

e-mail: j.pijll@boei.nl
telefoon: 06 835 927 04

Hier vindt u een folder met meer informatie over de stappen binnen een haalbaarheidsonderzoek.

Succes na een haalbaarheidsonderzoek

Hieronder enkele recente voorbeelden van haalbaarheidsonderzoeken die tot een succesvolle herbestemming hebben geleid. Samen met BOEi maakt u het haalbaar!

Backer en Rueb Breda: nieuwe identiteitsdrager

In Breda kreeg BOEi van eigenaar Amvest de opdracht een haalbaarheidsonderzoek uit te voeren voor de fabrieksgebouwen van Backer & Rueb (1927) en Van Puijfelik (1928) in Breda. De gebouwen hebben geen monumentale status, maar Amvest ziet deze industriële gebouwen wel als identiteitsdrager voor de gebiedsontwikkeling met onder meer woningen.

                   

Per gebouw hebben BOEi, Amvest en stedenbouwkundige Rijnboutt gezamenlijk enkele herbestemmingsscenario’s opgesteld, welke BOEi vervolgens financieel heeft doorgerekend. In de toekomst wordt Backer & Rueb een veelzijdige buurt met circa 450 woningen, waarvoor de bestaande fabrieksgebouwen de basis vormen.

Bernarduskerk: het nieuwe dorpshart van Made?

Het dalende kerkbezoek van de afgelopen decennia heeft zijn weerslag op het Nederlandse religieuze erfgoed. Veel parochies zijn dan ook genoodzaakt hun kerkgebouwen te sluiten en te verkopen. Zo ook de voormalige eigenaar van de Sint-Bernarduskerk in Made (1796), die ironisch genoeg ooit juist werd uitgebreid vanwege het toenemende aantal kerkbezoekers.
                   
De huidige eigenaar vroeg BOEi om onderzoek te doen naar de haalbaarheid van herbestemming van de Sint-Bernarduskerk. Sinds enkele jaren is BOEi betrokken als adviseur, om samen met de gemeente Drimmelen, de huidige eigenaar en verschillende potentiële gebruikers een herbestemmingsplan vorm te geven. Volgens de plannen gaat de kerk een prominent onderdeel uitmaken van het nieuwe dorpshart in de kern van Made.

 

Ringersfabriek Alkmaar: 14.000m2 herbestemming

Chocoladeproducent Ringers was ooit de grootste werkgever van kaasstad Alkmaar. Dertig jaar lang verdween de monumentale fabriek achter een gevel van witte trespaplaten. Het gebouw wordt door de Ten Brinke Group in samenwerking met BPD als gebiedsontwikkelaar in ere hersteld.
                    Ringers Chocoladefabriek Alkmaar
BOEi trad vanaf de haalbaarheidsfase als adviseur op rondom de herbestemming van het complex ter grootte van 14.000 m2. Naast enkele tientallen woningen zal het gebouw in de toekomst horeca huisvesten. Op de 1ste tot en met de 4de verdieping komen woningen, variërend in afmeting en ontworpen met de oude industriële structuur van de voormalige chocoladefabriek in gedachte.

 

Zuiderziekenhuis: eerste gymnasium 'op Zuid'

Het had weinig gescheeld of het Zuiderziekenhuis (1939) was voorgoed uit het Rotterdamse stadsbeeld verdwenen. Dankzij de inzet van verschillende partijen kreeg BOEi, terwijl de sloopvergunning al binnen was, toch de mogelijkheid de haalbaarheid van een restauratie en herbestemming te onderzoeken.
                   

Inmiddels zijn de kaarten opnieuw geschud en is de restauratie van het beeldbepalende pand in volle gang. Naast woningen in de paviljoens en het hoofdgebouw, is hier straks het eerste gymnasium van Rotterdam Zuid gerealiseerd.

Landgoed Singraven: Rood voor Groen

Landgoed Singraven: een eeuwenoud landgoed van ca. 500 hectare bos, landbouwgrond en natuur. De laatste jaren ontstond een structureel exploitatietekort. BOEi zocht in opdracht van Stichting Edwina van Heek naar manieren om het tekort op te lossen en openstelling voor het publiek te continueren.
                   
Met behulp van een 'Rood voor Groen' worden er tien woningen op nieuwe erven en in bestaande, bouwvallige gebouwen gerealiseerd. De erfpachtinkomsten die hieruit voortvloeien, garanderen een toekomst voor het landgoed.

Gemaal Pannerden: tandem waterschap en provincie

In 2016 opende het Gemaal Oude Rijn in Pannerden (1883) na een periode van maar liefst 45 jaar weer haar deuren om de samenleving te dienen. Dit culturele erfgoed in het prachtige natuurgebied de Gelderse Poort vervult sinds 3 jaar weer een artistieke rol als atelier en expositieruimte.

                   

BOEi verrichte in 2012/2013 in opdracht van het Waterschap een haalbaarheidsonderzoek en met steun van de provincie werd het gemaal gerestaureerd. De schoorsteen werd in moderne versie teruggeplaatst. Naast atelier, expositieruimte en minihotel doet het dienst als educatief centrum, compleet met een beleefmuseum.

RLS1957 Eelde: ruimte voor creatieve ondernemers

De Rijksluchtvaartschool op het Drentse vliegveld Eelde werd door Pierre Cuypers jr. in samenwerking met architect F.P. Glastra van Loon en kunstenaar Bart van der Leck ontworpen en in 1957 gerealiseerd.

                    JVD89960-20200218

De panden stonden al jaren leeg en BOEi heeft in opdracht van de Provincie Drenthe een 'procesgericht' haalbaarheidsonderzoek uitgevoerd teneinde toekomstig gebruik te verkennen. In het gebouw, omgedoopt tot RLS1957 worden nu werkplekken verhuurd aan creatieve ondernemers en is ruimte voor evenementen. 

Mede door de uitkomsten van het bouwhistorisch onderzoek is dit bijzondere gebouw, het laatste ontwerp van Bart van der Leck, van de sloop gered. De gebouwen zijn inmiddels allemaal opgeleverd aan de huurders.

Greswarenfabriek in Reuver: unieke herbestemming

 

De monumentale voormalige greswarenfabriek in het Limburgse Reuver is gerestaureerd en herbestemd tot school. De Greswarenfabriek, waarvan de oudste delen dateren uit 1880, is één van de weinige overblijfselen van de keramische industrie gelegen op het voormalig industrieterrein Molenveld-Zuid.

Oude fabriek krijgt een educatieve functie | HEVO                  
Eerder deed BOEi onderzoek naar de financiële haalbaarheid  van het project en schreef het mee aan een businessplan dat nu, mede door de inzet van de Gemeente Beesel en de Stichting Onderwijs Midden Limburg, in 2020 is opgeleverd.