De oude Mouterij

Historie
In 1864 start de  ‘Wageningse bierbrouwerij’ aan de Churchillweg waar het Veluws water rijkelijk vloeit. De bierbrouwerij beleeft een gestage groei en snelle modernisering eind 19e eeuw. Grote hoeveelheden bier worden hier conform Beierse methode (‘ondergistend bier’ wat helderder en stabieler van smaak is) gebrouwen en verkocht. De fabriek ligt aan de rand van Wageningen, centraal aan de toevoerwegen (inclusief spoor en water) en met uitzicht op de tabaksvelden en de Wageningse Engh.

In 1908 wordt het complex voortgezet als mouterij (mout, grondstof voor het brouwen van bier). De productie voor binnen- en buitenland vergt een verdere modernisering en uitbreiding. Bavaria wordt in 1987 eigenaar van de mouterij, maar een verdere groei op het terrein, midden in een woonwijk, past niet meer. In 2004 sluit de mouterij haar deuren.

Locatie en gebouwen
De oude Mouterij ligt aan de huidige Churchillweg in Wageningen. De brouwerij met woonhuis, stalruimte en later ook een eesttoren met kelders, bottelarij en diverse silo’s werden in ruim honderd jaar gebouwd, uitgebreid en grotendeels weer afgebroken. De meeste bouwwerken zijn intussen gesloopt en zullen vervangen worden door nieuwbouwwoningen in het project Mouterijnoort. Drie gebouwen blijven bewaard vanwege hun industriële uitstraling en historische karakter. In De oude Mouterij zullen de Kuiperij, het Laboratorium en het Brouwershuis worden gerestaureerd waarbij het behoud van de oorspronkelijke elementen voorop staat.

De Kuiperij
De Kuiperij is gebouwd in 1899 met gistkelder annex bottelarij (voor het bottelen van bier op fles). De Kuiperij wordt gerestaureerd en gesplitst in drie grondgebonden stadse woningen. Deze woningen beschikken over een parkeerplaats op eigen terrein, tuin op het zuiden en balkon. Aan de voorzijde van de woningen wordt een nieuw park ingericht tot aan de deur.

Het Laboratorium
Het Laboratorium is in 1864 gebouwd als kantoor en stalruimte voor paard en wagen. Later deed dit gebouw dienst als onderzoeksruimte voor de brouwerij, vandaar de naam het Laboratorium. De historische indeling van het gebouw vormt de basis voor de twee nieuwe woningen. De voorzijde van de woningen is gelegen aan het nieuw in te richten park. De tuingerichte achtergevel (westzijde) krijgt openslaande deuren.

Het Brouwershuis
Bij de start van de brouwerij in 1864 werd als eerste het Brouwershuis als directeurswoning gebouwd. Het is een statige villa, niet in de laatste plaats door de louvreluiken en de serre. Authentieke details zoals paneeldeuren, beslag en vensters bevestigen dit in het intererieur. Het Brouwershuis zal qua gevelaanzicht ongewijzigd blijven. De kopgevel die grensde aan de gesloopte eesttoren wordt blind afgewerkt. Interieur en exterieur worden gerestaureerd met handhaving van de bestaande structuur en indeling. Het Brouwershuis is te gebruiken als kantoor en/of woning.